Piyasa Beklentileri Değiştiğinde, Kurumsal Yazılımınızın Ölçeklenebilirliği Neden İlk 6 Ayda Çöküyor?

Kurumsal yazılım projelerine büyük yatırım yapılır, beklentiler yüksektir ve ilk lansman heyecanı her zaman motive edicidir. Ancak genellikle ilk altı ay içinde, piyasa dinamikleri ya da iç büyüme beklentileri değiştiğinde, o parlayan yeni sistem birdenbire esnemeyi bırakır. Yavaşlar, hata vermeye başlar veya yeni bir özelliği eklemek haftalar süren bir kabusa dönüşür.

Siz de bu durumla karşılaştıysanız yalnız değilsiniz. Çoğu şirket, yazılımın yalnızca mevcut ihtiyacı karşılaması üzerine odaklanır. Oysa kurumsal yazılım, bir maraton koşucusudur; kısa mesafede hızlı olmak yetmez, değişen hızlara ve zemin koşullarına uyum sağlaması gerekir. Peki, bu çöküş neden genellikle tam da işler kızışmaya başladığında, yani ilk 6 ayda yaşanıyor?

Bu Çöküşün Anatomisi: Piyasa Beklentileri Değiştiğinde Ölçeklenebilirlik Neden Kaybolur?

Piyasa beklentileri, bir anda yeni bir rakip, beklenmedik bir yasal düzenleme ya da sosyal medyanın tetiklediği talep patlaması şeklinde ortaya çıkabilir. İyi tasarlanmamış bir yazılım, bu ani şoklara tepki vermek yerine direnç gösterir. Bunun temelinde yatan üç yaygın hata şunlardır:

1. Teknik Borç ve Monolitik Mimari Tuzağı

Proje hızlandırmak amacıyla, genellikle temiz kodlama prensiplerinden ödün verilir. ‘Hallederiz’ denilerek ertelenen bu küçük optimizasyon eksiklikleri, aylar içinde devasa bir teknik borca dönüşür. Sistem, tek bir büyük blok (monolit) halinde tasarlandığında, tek bir noktadaki değişiklik bile tüm sistemi yeniden derlemeyi veya test etmeyi gerektirir. Piyasa sizden hızlı bir adaptasyon beklerken, bu mimari sizi yavaşlatır.

2. Sert Kodlama ve Varsayımlara Dayalı Tasarım

Yazılım tasarlanırken yapılan en büyük hata, gelecekteki iş akışlarının 'belli' olduğunu varsaymaktır. Örneğin, bir ödeme sistemi ilk başta sadece havale ile çalışacak şekilde kodlanırsa, 6 ay sonra e-cüzdan entegrasyonu gerektiğinde, bu esneklikten yoksun yapı tamamen yeniden yazılmayı gerektirir. Ölçeklenebilirlik, sadece kullanıcı sayısının artması değil, aynı zamanda iş modelinin yatayda esneyebilmesidir.

3. Stres Testlerinin Yetersizliği

Çoğu yazılım, belirlenen maksimum kullanıcı sayısının %80’ine göre test edilir. Ancak piyasa beklentileri değiştiğinde (örneğin Black Friday gibi bir talep patlaması yaşandığında), yük %200'e fırlayabilir. Eğer yazılımınız bu ani yük artışını absorbe edecek otomatik kaynak tahsisi (Auto-Scaling) veya dağıtık sistem mimarisine sahip değilse, çöküş kaçınılmazdır.

Başarı Hikayeleri Konuşuyor: Ölçeklenebilirlik Nasıl Sağlanır?

Biz Mercuris Soft olarak, ölçeklenebilirliği yalnızca teknik bir gereklilik değil, iş sürekliliğinin sigortası olarak görüyoruz. İşte piyasa beklentileri değiştiğinde bile ayakta kalan sistemlerin arkasındaki hikayelerimizden iki örnek:

Örnek 1: X Lojistik Firması ve Kriz Yönetimi

Küresel tedarik zincirinde yaşanan ani bir aksama nedeniyle, X Lojistik firmasının günlük takip ve rota optimizasyon talepleri bir ay içinde %400 arttı. Firmanın eski sistemi, yeni rota hesaplamalarını 10 dakikada yapabiliyordu ve bu, müşteri memnuniyetini ciddi şekilde düşürüyordu.

Mercuris Soft, sistemi Microservice mimarisine taşıyarak, en yoğun kullanılan ‘Rota Hesaplama’ modülünü diğer operasyonel modüllerden ayırdı. Bu sayede, sadece bu modül için dikey ve yatay ölçekleme yapabildik. Sonuç? Hesaplama süresi 10 dakikadan 45 saniyeye düştü. Firma, operasyonel bir krizi, rekabet avantajına dönüştürdü, çünkü sadece en yoğun parçayı esnettiler, tüm sisteme dokunmadılar.

Örnek 2: Büyük Bir Fintek Kuruluşunda Regülasyon Esnekliği

Finans sektörü, özellikle yeni regülasyonlar (BDDK veya KVKK değişiklikleri) söz konusu olduğunda, anında uyum sağlamak zorundadır. Yasal düzenlemelerin bir gecede değişebileceği bu ortamda, bir Fintek müşterimizin temel uyum modülü (Compliance Module) eskiyen altyapı nedeniyle sürekli sorun çıkarıyordu. Yeni bir düzenleme geldiğinde, uyum sağlamak 3-4 ay sürüyordu.

Mercuris Soft mühendisleri, yazılımın ‘Core Banking’ bileşenlerine dokunmadan, tüm yasal uyum işlemlerini yürüten modülü bağımsız bir katman olarak yeniden tasarladı. Bu modülün API’ler aracılığıyla diğer sistemlerle konuşması sağlandı. Böylece, yeni bir yasal beklenti ortaya çıktığında, tüm IT ekibi sadece bu küçük, izole modülü güncelleyerek 1-2 hafta içinde tam uyum sağlayabildi. Bu projenin başarısı, sadece teknik bir zafer değil, aynı zamanda operasyonel riskin minimize edilmesinin de kanıtı oldu.

Mercuris Soft Yaklaşımı: Geleceği Kodlamak

Ölçeklenebilirliği sağlamak, sadece iyi bir programlama pratiği değildir; stratejik bir iş kararıdır. Mercuris Soft olarak, projelerin ilk 6 ayda çökmesini engellemek için şu temel adımları uyguluyoruz:

• Modüler Tasarım (Microservices): İşlevleri ayrıştırarak, bir parçanın hata vermesi durumunda diğerlerinin etkilenmemesini sağlıyoruz. Bu, aynı zamanda farklı piyasa beklentilerine çok hızlı uyumlanmayı mümkün kılıyor.
• Otomatik Altyapı Yönetimi (DevOps): Talep arttığında sunucu kaynaklarının otomatik olarak artırılması (Auto-Scaling) ve deployment süreçlerinin dakikalara indirilmesi, piyasa şoklarına karşı hızlı reaksiyon yeteneği sağlar.
• Sürekli Yük Testi ve Kapasite Planlaması: Yazılımı sadece belirlenen maksimum yükte değil, aynı zamanda beklenmedik ani pik noktalarında test ederek, gerçek dünya senaryolarına hazırlıyoruz.
• Teknik Borcu Sıfırlama Garantisi: Proje boyunca temiz kodlama standartlarına uyarak, 6 ay sonra ortaya çıkacak bakım ve adaptasyon maliyetlerini en başından engelliyoruz.

Ölçeklenebilirlik Bir Lüks Değil, Zorunluluktur

Unutmayın, piyasa beklentileri her zaman değişecektir. Başarılı bir kurumsal yazılım, bu değişime karşı direnen değil, bu değişimle beraber esneyebilendir. Yatırımınızın ilk 6 ayda çöp olmasını istemiyorsanız, mimarinizi geleceğin belirsizliğini yönetebilecek şekilde kurmalısınız.

Eğer mevcut sisteminiz ilk piyasa şokunda zorlanıyorsa ya da yeni projenizi bu riskleri ortadan kaldırarak hayata geçirmek istiyorsanız, Mercuris Soft'un uzman ekibi size yardımcı olmaya hazır. Ölçeklenebilir ve geleceğe hazır kurumsal yazılım projeleriniz için bizimle iletişime geçin ve başarı hikayemizin bir parçası olun.